1198 Trinitarian Rule of Life

The Rule of Life for the Brothers of the Holy Trinity was written during the last decade of the 12^th century.  This Rule was approved by Innocent III on 17 December 1198 in his letter Operante divine dispositionis clementia (ASV:  Reg. Vat. 4, ff. 126v-128r, n. 481), which contains the text of the Rule.  The full text of that papal letter can be found in the "Repertory of Papal Documents" section of ARCHIVES of this website.

In nomine sancte et individue Trinitatis.

[1]   Fratres domus Sancte Trinitatis sub obedientia prelati domus sue, qui minister vocabitur, in castitate et sine proprio vivant. 

[2]   Omnes res, undecumque licite veniant, in tres partes dividant equales; et in quantum due partes sufficient, exequantur ex illis opera misericordie, cum sui ipsorum et eis necessario famulantium moderata sustentatione. Tercia vero pars reservetur ad redemptionem captivorum qui sunt incarcerati pro fide Christi a paganis: vel dato precio rationabili pro redemptione ipsorum vel pro redemptione paganorurn captivorum, ut postea rationabili commutatione et bona fide redimatur christianus pro pagano secundum merita et statum personarum.

   Cum vero pecunia data fuerit vel aliquid aliud, licet specialiter et proprie detur ad aliquid, semper de consensu illius qui dederit, tercia pars separetur et aliter non recipiatur, exceptis terris, pratis, vineis, nemoribus, edificiis, nutrituris et huiusmodi. Fructus enim inde exeuntes deductis expensis — scilicet, medietate remota pro expensis — in tres partes dividentur equales; sed que paucas vel nullas recipiunt expensas, omnes dividantur. Cum vero panni vel calciamenta vel minuta huiusmodi, quibus necesse sit uti, que vendi vel conservari non expedit, data fuerint vel a se ipsis habuerint, non dividantur, nisi ministro domus et fratribus visum fuerit expedire; de quibus singulis dominicis diebus, si fieri potest, in capitulo deliberetur. Si tamen predicta, ut panni, terre, nutriture sive minuta venderentur, precium inde conveniens in tres partes, ut supra, dividatur.

[3]   Omnes ecclesie istius ordinis intitulentur nomine Sancte Trinitatis et sint plani operis.

[4]   Fratres possunt esse in una cohabitatione tres clerici et tres laici et preterea unus qui procurator sit — qui non procurator sed minister, ut dictum est, nominetur, ut: frater A., minister domus Sancte Trinitatis — cui fratres repromittere ac impendere obedientiam teneantur. 

[5]   Omnibus fratribus suis sicut sibimet minister fideliter amministret. 

[6]   Vestimenta sint lanea et alba et liceat eis habere pellicias singulis singulas et bracas quas iacentes non deponant. 

[7]   Iaceant in laneis, ita quod plumea fulcra vel culcitras, nisi in egritudine laborantes, in domibus propriis minime habeant. Cervical vero ad sustentationem capitis permittantur habere.

[8]   In capis fratrum imponantur signa. 

[9]   Equos non ascendant nec etiam habeant, sed asinos tantum liceat ascendere datos vel accomodatos vel de propriis nutrituris susceptos. 

[10]   Vinum sumendum a fratribus taliter temperetur ut sobrie sumi valeat. 

[11]   Jeiunent ab idibus Septembris secunda, quarta et sexta feria et sabbato, nisi sollempnis festivitas intervenerit, usque ad Pascha: sic tamen, ut ab Adventu usque [ad] Nativitatem dominicam et a Quinquagesima usque ad Pascha, exceptis dominicis diebus, in cibo quadragesimali ieiunent et alia similiter ieiunia que consuevit ecclesia celebrare. Potest tamen quandoque minister ieiunium cum discretione relaxare propter etatem vel viam et aliam iustam causam vel facultate inspecta etiam augmentare. 

[12]   Carnibus datis ab hiis, qui foris sunt, vel sumptis de propriis nutrituris vesci liceat in dominicis diebus a Pascha usque ad Adventum Domini et a Natali usque ad Septuagesimam et in Nativitate et Epiphania Domini et in Ascensione Domini et Assumptione et Purificatione beate Marie et in festivitate Omnium Sanctorum.

[13]   Nil emant ad victum preter panem et pulmentum — scilicet, fabas et pisa et huiusmodi legumina — holera, oleum, ova, lac, caseos et fructus. Sed neque carnes neque pisces sive vinum liceat emere, nisi ad necessitatem infirmorurn vel minutorum vel pauperum aut in magnis sollempnitatibus. Liceat tamen nutrituras emere et nutrire.

   Cum vero in itinere sive peregrinatione fuerint, liceat eis, sed parce, vinum emere et pisces in Quadragesima, si necesse fuerit; et siquid eis datum fuerit, inde vivant et residuum in tres partes dividant. Tamen si fuerint in via profecti ad redimendum captivos, quicquid eis datum fuerit, totum debent ponere in redemptionem captivorum preter expensas.

[14]   In civitatibus, in villis sive castellis, in quibus proprias domos habuerint, nichil omnino extra domos illas, nisi forte in domo religionis, etiamsi a quovis rogentur, comedant vel bibant, nisi forte aquam in domibus honestis; nec pernoctare presumant extra huiusmodi domos. Numquam in tabernis vel in huiusmodi locis inhonestis habitent, comedant vel bibant. Qui autem hoc presumpserit, iuxta arbitrium ministri gravi vindicte subiaceat.

[15]   Talis sit karitas inter fratres, clericos et laicos, ut eodem victu, vestitu, dormitorio, refectorio et eadem mensa utantur.

[16]   Infirmi seorsum dormiant et comedant, ad quorum curam habendam conversus aliquis, laicus sive clericus, deputetur qui ea, que necessaria fuerint, inquirat et ministret, sicut fuerit ministrandum, Moneantur tamen infirmi ut lauta sive nimium sumptuosa cibaria non requirant, comoda potius et salubri moderatione contenti. 

[17]   [Cura hospitum et pauperum et omnium euntium et redeuntium] uni de discretioribus et benignioribus fratribus iniun­gatur, qui audiat eos et, ut expedire viderit, caritatis solatium ammininistret. Requirat tamen ab illis, quos crediderit admittendos, si eis que fratribus apponuntur velint esse contenti. Ad lauta quidem et sumptuosa cibaria non oportet quemquam admitti. Quecumque tamen prestanda sunt, cum hilaritate prestentur et nulli maledictum pro maledicto reddatur. Siquis, et maxime religiosus, ad hospitandum advenerit, benigne suscipiatur et caritative iuxta posse domus illi subministretur.

   Avena tamen vel aliud in loco avene hospitibus non detur, si fuerint in civitate vel opido vel ubi venalis inveniatur, nisi forte religiosi sint hospites vel tales qui ad manum non habeant et non emere possint. Si autem hospites venalem non invenerint et in domo qua suscepti fuerint inveniatur, congruenter eis prebeatur.

[18]   Nullus frater, laicus vel clericus, sit, si fieri potest, sine proprio officio. Siquis vero laborare noluerit et potuerit, locum ipsum deserere compellatur, cum Apostolus dicat: Qui non laborat, non manducet.

[19]   Silentium observent semper in ecclesia sua, semper in refectorio, semper in dormitorio. De necessariis tamen liceat loqui in aliis locis, temporibus aptis et remissa voce, humiliter et honeste; et extra predicta loca ubique sermo eorum sit honestus et sine scandalo. Similiter et  omnis eorum status, gestus, vita, actio et omnia alia honesta in eis reperiantur.

[20]   Capitulum, si fieri potest, singulis dominicis diebus in singulis domibus minister cum fratribus suis teneat et de negotiis domus et domui sive fratribus datis, ut ad redemptionem captivorum tercia pars deputetur, fratres ministro et minister fratribus rationem fideliter reddat. 

[21]   Non solum fratribus sed et familie domus pro capacitate sua similiter singulis dominicis diebus, si fieri potest, exhortatio fiat et quid credere aut agere debeant simpliciter moneantur.

[22]   De omnibus rebus et clamoribus in capitulo fratres iudicentur.

[23]   Nullus fratrum fratrem suum in publico accuset, nisi bene possit probare. Qui autem hoc fecerit, penam subeat quam reus subiret, si convinci potuisset, nisi minister ex causa cum eo dispensare voluerit. Siqui scandalum vel aliquid huiusmodi fecerint vel, quod absit, se invicem percusserint, iuxta arbitrium ministri maiori vel minori vindicte subiaceant.

   Siquis frater in fratrem peccaverit, id est contra fratrem, id est eo solo sciente qui iniuriam passus est, sustineat patienter, licet sit innocens; et cum quieverit commotio animorum, benigne et fraterne comoneat et corripiat eum usque ter inter se et ipsum solum et penitentiam agere de comisso et a similibus in posterum. abstinere. Quod si non audierit, dicat ministro, et ille corripiat eum secreto secundum quod viderit saluti eius expedire.  

   Qui vero scandalum movit, si per se emendare voluerit, totum ante pedes scandalizati petens veniam se extendat, et si semel non sufficit, usque ter illud idem faciat. Si vero hoc in publicum venerit, quecumque secutura fuerit penitentia, hec sit prior — scilicet, ante pedes ministri petendo veniam totius corporis extensio — et postea secundum eius arbitrium emendetur.

[24]   Generale capitulum semel in anno celebretur, quod fieri debet in octavis Pentecostes.

[25]   Si pro necessitate domus debitum fuerit aliquod contrahendum, prius in capitulo fratribus proponatur et cum eorum fiat consilio et assensu, ut sic et suspitiones et murmura evitentur.

[26]   Siquisquam de substantia domus violentiam fecerit et ad iudicem oportuerit referri, non ante hoc fiat, quam caritative ille a fratribus primo, post ab aliis vicinis similiter moneatur.

[27]   Electio ministri per commune fratrum consilium fiat, nec eligatur secundum dignitatem generis, sed secundum vite meritum et sapientie doctrinam. Ille vero qui eligitur sacerdos sit vel clericus ordinibus aptus. Minister vero, sive maior sive minor, sacerdos sit.

[28]   Maior minister confessiones fratrum omnium congregationum eiusdem ordinis audire potest. Minor vero minister omnium fratrum sue domus audiat confessiones, dummodo verecundia repetiti excessus occasionem minime prebeat tardius prelatis suis vel minus pure quam deceat confitendi.

[29]   Sollicite vero minister provideat ut precepta regule sicut ceteri fratres per omnia teneat. 

[30]   Postquam vero electus fuerit, si ex culpa deponi meruerit, per maiorem ministrum, convocatis tribus vel quatuor ministris minoribus, deponatur et alius, qui dignus sit, loco eius subrogetur.  Si vero pro remotione terrarum vel alia causa rationabili maior minister hoc facere non poterit, ministris minoribus magis religiosis committat; et quod illi fecerint auctoritate maioris ratum habeatur.

   Maior vero minister si pro excessibus corrigendis [sic] vel deponendus sit, per quatuor aut quinque ministros eiusdem ordinis magis religiosos hoc fiat, qui tamen auctoritate generalis capituli ad hoc eligi debent. 

[31]  Siquis huius ordinis frater esse voluerit, primo per annum cum expensis suis preter victum, habitu suo et omnibus suis retentis, in ordine pro Deo serviat; et post annum, si bonum et conveniens videatur ministro domus et fratribus et illi et locus vacaverit, recipiatur. Nichil tamen pro receptione sua exigatur. Siquid tamen gratis dederit, recipiatur, dum tamen tale sit de quo non videatur ecclesie litigium imminere. Si vero de cuiusquam moribus visum fuerit dubitandum, prolixior de eo probatio habeatur. Si ante receptionem aliquis se intemperanter habuerit et impatiens discipline et ad arbitrium ministri non emendaverit mores suos, tribuatur ei modeste licentia cum omnibus que attulit recedendi. In ordine vero aliquis non recipiatur, antequam annum videatur vicesimum complevisse. Professio vero in arbitrio ministri relinquatur.

[32]   Pignora non accipiant, nisi decimas cum licentia sui episcopi de manu laici.

[33]   Iuramenta non faciant, nisi magna necessitate cum licentia ministri vel iussi ab episcopo suo vel ab alio vices apostolicas gerente, et hoc pro honesta et iusta causa.

[34]   Siquod vicium in re que venditur notum fuerit, indicetur emptori.

[35]   Depositum auri vel argenti vel pecunie non liceat eis suscipere.

[36]   Ipsa die, qua infirmus venerit vel apportatus fuerit, de peccatis suis confiteatur et comunicet.

[37]   Omni secunda feria, preterquam in octavis Pasche et Pentecostes et Nativitatis Domini et Circumcisionis et Epiphanie et preterquam in festivitatibus que ad colendum pronunciantur, finita missa pro fidelibus, fiat absolutio fidelium defunctorum in cimiterio.

[38]   Singulis quoque noctibus, ad minus in hospitali coram pauperibus, pro statu et pace Sancte Romane Ecclesie et totius Christianitatis et pro benefactoribus et pro hiis pro quibus generalis ecclesia consuevit orare comunis fiat oratio.

[39]   In regularibus horis morem beati Victoris observent, nisi forte pausationes vel alie prolixitates et vigilie occasione laboris et paucitatis servientium, de consilio piorum et religiosorum virorum, fuerint remittende. Propter paucitatem etenim suam tantas pausationes in psallendo facere non tenebuntur nec ita tempestive surgere.

[40]   In rasura similiter ordinem sancti Victoris sequantur clerici. Laici vero barbas non radant, sed eas crescere modeste permittant.